Brugzaal

11u15 - 12u15 Mededelingen - vrijetijdsprojecten
SILO: een theaterproject
Luc Vandevyvere, verpleegkundige, PC Caritas, Melle
bewoners


Op vraag van een inwoonster uit Melle werd een theatervoorstelling gerealiseerd waarin bewoners, patiënten en medewerkers samen met amateurspelers rond het thema crisis.
Op basis van improvisaties kwam dit tot stand onder leiding van regisseur Rona Kennedy.
Twee bewoners en een medewerker brengen hierover een getuigenis. Hoe beleefden we dit, wat bracht dit teweeg,…
Foto's en een filmfragment ondersteunen dit.

Feestcomité
Sofie Neven, klinisch psycholoog, PVT FOR 2,  OPZC Rekem

De doelstelling van het project "het feestcomité" was tweeledig: enerzijds inspraak en autonomie, anderzijds kwaliteit van leven door het samen doen van leuke dingen. Met het project wensten we een organisatie van recreatie en vrije tijd op te starten waarin autonomie, verbondenheid en competenties voldoende aandacht krijgen. Er werden vijf comités opgericht van bewoners en personeel over activiteiten binnen en buiten de muren van de instelling, feesten, verjaardagen en ontvangst van nieuwe bewoners. Binnen deze kleine groepjes kunnen ze verantwoordelijkheden opnemen, vaardigheden aanleren en rollen invullen. We denken hierbij aan, aanwezig zijn op afgesproken vergaderingen, uitvoeren van taakjes, inbreng van eigen gedachten, overleg plegen, respect opbrengen voor verschillende meningen, voldoening en bevestiging krijgen uit geslaagde activiteiten, opzoekingen doen op internet, de rol van creatieveling, een leidersrol, enz.
Maar wat we zeker niet mogen vergeten is het heilzame aan samen dingen doen, samen plezier maken, eens hartelijk kunnen lachen waarbij alle moeilijkheden even naar de achtergrond verdwijnen.
Bij de start van "het feestcomité" werd door twee bewoners en twee personeelsleden samen een filmpje gemaakt waarin een oproep werd gelanceerd aan alle andere bewoners en personeelsleden om deel te nemen aan een (of meer) van de groepjes van het feestcomité. De comités vergaderen op regelmatige basis, met een aantal concrete resultaten tot gevolg: vb. meer inspraak in uitstappen en activiteiten, een grotere aanwezigheid op verjaardagsfeestjes, bewoners die meehelpen bij de verhuis en ontvangst van nieuwe bewoners,… Dit filmpje willen we graag met jullie delen.


13u15 - 14u15 Mededelingen - verslaving en ACT
‘Eerst kwam herstel’; de ervaringen van ex-druggebruikers met een criminele carrière
Charlotte Colman, wetenschappelijk onderzoekster - Assistente Drugbeleid en Strafrechtelijk beleid, Universiteit Gent

Onderzoek naar het beëindigen van criminele carrières, dit is ‘desistance’, wordt steeds belangrijker. Desistance bij druggebruikende delinquenten bestaat uit twee processen: desistance van criminaliteit en desistance van druggebruik (ook wel recovery of herstel genoemd).
Op basis van interviews met ex-druggebruikers met een criminele carrière, bespreken we hoe en waarom deze mensen stoppen met het plegen van criminaliteit en herstel (stoppen met druggebruik). Centraal hierin staat de ervaring van de ex-druggebruikers met een criminele carrière zelf.
We gaan na wat voor hen de gelijkenissen en verschillen zijn tussen beide stopprocessen, maar vooral ook hoe beide stopprocessen zich tot elkaar verhouden.
De resultaten tonen aan dat het stoppen met criminaliteit ondergeschikt is aan herstel. De respondenten beschouwen zichzelf vooral als ex-druggebruiker en niet zozeer als ex-plegers van delicten. De meeste respondenten hechten meer belang aan herstel dan aan desistance van criminaliteit. Zij waren ook overtuigd dat herstel leidt tot stoppen met criminaliteit. Bovendien is de rol van externe factoren (zoals huwelijk en ouderschap) in beide stopprocessen ondergeschikt aan de rol van de subjectieve factoren (zoals identiteit, zelfbeeld en kracht). In de presentatie gaan we dan ook dieper in op deze onderliggende processen die tot herstel en desistance van criminaliteit leiden.

Herstel als fundament voor een drugvrij leven
Leen De Wit, afdelingshoofd, Therapeutische Gemeenschap De Sleutel, Merelbeke
een bewoner

Het model van de therapeutische gemeenschappen dateert al van in de jaren 60 maar is in zijn hedendaagse vorm bijzonder actueel. Een staflid en een bewoner brengen een korte presentatie en getuigenis. De therapeutische gemeenschap (TG) is een intensieve residentiële behandeling voor (illegale) drugverslaafden met als doel een clean leven uit te bouwen. Het is per definitie re-integratiegericht.
Het model en de methode van de TG is gebaseerd op een herstel-geöriënteerd perspectief dat middelenmisbruik of verslaving plaatst (De Leon, 2000) in een groter geheel van persoonlijkheidsstoornissen, sociale deviantie, uitsluiting uit de maatschappij, en persoonlijk disfunctioneren.
De doelstellingen van de TG reiken dan ook veel verder dan het louter bereiken en behouden van ontwenning: ze beogen een verandering in levensstijl en een zoektocht naar een sociale en persoonlijke identiteit (De Leon, 1996).
Komen aan bod:
het leren omgaan met een blijvende psychische kwetsbaarheid voor verslavingsgedrag,
het gevoel van verbondenheid en ‘belonging’ en de groep als methode.
Het TG-programma verloopt gefaseerd. Elke fase kent een aantal doelstellingen die de bewoner dient in te vullen vanuit zijn eigen situatie en toekomstperspectief. De behandeling is gericht op maatschappelijke re-integratie naar eigen mogelijkheden, talenten en wensen op vlak van vrije tijd, wonen, opleiding en werk. In die zin staat een algemene verbetering van de kwaliteit van leven veel meer voorop, dan louter abstinentie

ACT en herstel
Lies Weverbergh, psycholoog, PC Sint-Hieronymus, Sint-Niklaas

We zijn het er hopelijk allemaal over eens : ‘herstel’ is een centraal thema in de zorg voor mensen.
Als hulpverlener staan wij voor belangrijke vragen. Hoe kunnen wij herstelprocessen positief beïnvloeden? Wat te doen als hulpverlener als de cliënten hun ziekte ontkennen? Hoe leggen we het aan boord met hen die terug willen naar het gave bestaan van voor hun ziekte? Hoe creëren we een aanbod waarin de verzoening tussen verkenning van mogelijkheden en aanvaarden van kwetsbaarheid kan tot stand komen?
Om herstel te faciliteren is het aangewezen om de gebruikte therapeutische methodiek te laten aansluiten bij de principes van herstelondersteunende zorg. De laatste jaren is een therapievorm ontwikkeld die zich van deze taak kwijt, namelijk Acceptance and Commitment Therapy.
We starten we met een ruime inleiding over het thema ‘herstel’. Hoe heeft het concept ingang gevonden en wat zijn de verschillende componenten? Herstel begint met hoop; het helpen nadenken over een meer zinvol en waardenvol leven. Met andere woorden: hoe kunnen we cliënten helpen opnieuw de regie van hun leven in handen te nemen, eigen keuzes te maken, waardegerichte acties te ondernemen? Dit is de centrale vraag in herstelondersteunende zorg en in ‘Acceptance and Commitment Therapy’. We staan stil bij ACT als facilitator voor herstelondersteunende zorg.


14u25 - 15u25 Mededelingen - vrijetijdsprojecten 2
Walk On: ervaringsgericht wandelen naar herstel
Raf Kerkhofs, klinisch psycholoog, OPZC Rekem

We lichten het project Walk On toe, dat een specifiek onderdeel vormt van het behandelprogramma op de zorgeenheid Rehabilitatie. Deze zorgeenheid vervult binnen het cluster langdurige zorg van het OPZC Rekem een behandelingsgerichte opdracht t.a.v. cliënten met zeer ernstige en langdurige psychiatrische problematieken waarbij er vaak multipele diagnoses vastgesteld worden en, in minder of meerdere mate, verlies van functioneren op diverse levensdomeinen. In haar behandelvisie neemt deze zorgeenheid het rehabilitatie- en herstelgericht werken als uitgangspunt.
Om het herstelproces van de cliënt binnen deze levensdomeinen meer te concretiseren, wordt sedert voorjaar 2012 gewerkt met ervarings- en groepsgerichte wandelprojecten. Gedurende een half jaar worden er wandeltrainingen en dagtochten georganiseerd, waarbij de intensiteit en inspanning geleidelijk wordt opgebouwd, en deze uiteindelijk uitmonden in een tweedaagse wandeltocht. Tussendoor worden ook survivaltochten, kayak en andere outdooractiviteiten in dit programma opgenomen. Door middel van de therapeutische omkadering – waarbij afwisselend gebruik wordt gemaakt van individuele gesprekken, praatgroep, schrijfoefeningen, dagboekopdrachten en diverse spelvormen – wordt de louter fysieke activiteit van het wandelen overstegen. Hierdoor ontstaat er ruimte voor (zelf)beleving, emotie, cognitie en kunnen intra- en interpersoonlijke vaardigheden en competenties opgebouwd en/of hersteld worden.
De kern van dit project ligt in het gegeven dat iedere deelnemende cliënt – wanneer hij gedurende deze wandeltochten geconfronteerd wordt met uiteenlopende ervaringen – waardevolle inzichten, vaardigheden en processen leert die hij kan toepassen in andere levensdomeinen. De reflecties over de ervaringen tijdens deze wandeltochten worden uiteindelijk aangewend als een metafoor voor herstel in het dagdagelijkse leven

Den Teirling, een clubhuis…
Marijke Bosserez, coördinator, Den Teriling, Elsene

Over de betekenis van een dagactiviteitencentrum dat werkt zoals een clubhuis.
Den Teirling, een clubhuis in Brussel. Hallo, goeiemorgen, kom binnen, kopje koffie
Zo begroeten we elkaar elke weekdag in Den Teirling. Er is tijd om binnen te komen, een babbel te doen, samen te kijken wat de dag brengt, en … wat de pot schaft! Dat ritueel brengt ons bij elkaar, bevestigt de ontmoeting en geeft ons betekenis.
Een clubhuis is een gezellige plek waar je graag naar toe komt, je welkom voelt, ongeacht je stemming of bui van de dag. Je kan er even alles achterlaten, zorgen van thuis of op straat, er is altijd wel iemand die naar je luistert. Er kan natuurlijk ook veel gebeuren: daar kies je zelf voor, ben je deelnemer of neem je een initiatief, doe je een voorstel of sluit je gewoon aan bij de dagelijkse activiteiten: aan variatie is er geen gebrek! Iedereen bepaalt mee de sfeer en het gebeuren van de dag.
In Den Teirling is het model van het "clubhouse" in de loop van de jaren verder uitgewerkt. Het is een manier van met elkaar omgaan vanuit een groot respect voor ieders talent en behoefte, zonder druk te zetten op actieve deelname. Er gebeurt veel, en daar kan elk voor zich op inpikken, keuzes maken en bijdragen aan het geheel in het clubhuis.